Cài đặt VMware Workstation và tạo máy ảo đầu tiên: Hướng dẫn thực chiến

VMware tutorial - IT technology blog
VMware tutorial - IT technology blog

Mình đã dùng VMware Workstation từ hồi còn học đại học, rồi chuyển sang Proxmox cho home lab, rồi lại phải quay về VMware trên laptop công ty vì nhu cầu test nhanh. Cái vòng lặp đó dạy mình một điều: VMware Workstation không phải lựa chọn duy nhất, nhưng trong nhiều tình huống nó vẫn là lựa chọn thực dụng nhất.

Bài này mình không lặp lại chủ đề so sánh hypervisor — blog đã có bài đó rồi. Thay vào đó, mình đi thẳng vào: chọn phiên bản nào, cài thế nào, tạo máy ảo ra sao — và những điểm mà docs chính thức thường lướt qua.

So sánh các phiên bản VMware Workstation

VMware có 3 sản phẩm desktop phổ biến — đây chính là điểm khiến người mới dễ bị rối nhất:

  • VMware Workstation Pro — trả phí, đầy đủ tính năng, dùng cho môi trường chuyên nghiệp
  • VMware Workstation Player — miễn phí (personal use), giới hạn tính năng
  • VMware Fusion — dành riêng cho macOS (Intel + Apple Silicon)

Đầu năm 2024, Broadcom (công ty mua lại VMware) lặng lẽ thay đổi chính sách: Workstation Pro trở thành miễn phí cho cá nhân, chỉ tính phí doanh nghiệp. Thay đổi lớn — trước đó bản Pro giá ~250 USD/license, tức là gần 6 triệu đồng mà bây giờ không cần trả nữa.

Phân tích ưu nhược điểm từng phiên bản

Workstation Player (miễn phí, giới hạn)

  • ✅ Chạy máy ảo đã tạo sẵn (.vmx)
  • ✅ Tạo máy ảo mới đơn giản
  • ❌ Không có snapshot (điểm trừ nghiêm trọng cho lab/testing)
  • ❌ Không clone VM
  • ❌ Không chạy nhiều VM song song bằng giao diện đồ họa

Workstation Pro (miễn phí cá nhân từ 2024)

  • ✅ Snapshot không giới hạn — cực kỳ quan trọng khi test
  • ✅ Clone VM (linked clone tiết kiệm dung lượng)
  • ✅ Tạo và quản lý virtual network tùy chỉnh (vmnet)
  • ✅ REST API (Workstation Pro 17+)
  • ✅ Chia sẻ VM qua mạng LAN
  • ❌ Cần đăng ký tài khoản Broadcom để tải

Chọn phiên bản phù hợp với nhu cầu

Câu trả lời ngắn: luôn dùng Workstation Pro. Từ khi Pro miễn phí cho cá nhân, không còn lý do gì để dùng Player. Snapshot một mình nó đã đủ để quyết định — mình đã mất cả buổi chiều reinstall một VM Ubuntu vì quên snapshot trước khi thử nghiệm kernel module. Bài học đó không quên được.

Proxmox mạnh hơn về cluster và HA, không bàn cãi. Nhưng với laptop Windows công ty, VMware Workstation vẫn thắng: không cần boot lại máy, tích hợp nguyên bản với Windows host, và cài xong là dùng ngay — không cần config network bridge phức tạp.

Hướng dẫn cài đặt VMware Workstation Pro

Yêu cầu hệ thống tối thiểu

  • CPU: 64-bit, hỗ trợ Intel VT-x hoặc AMD-V (kiểm tra trong BIOS/UEFI)
  • RAM: tối thiểu 4GB host, khuyến nghị 16GB+ nếu chạy nhiều VM
  • Disk: ít nhất 20GB trống cho mỗi VM
  • OS host: Windows 10/11 hoặc Linux (Ubuntu, RHEL, Fedora…)

Trước khi cài, kiểm tra virtualization đã bật chưa — đây là lỗi phổ biến nhất mà người mới hay gặp:

# Trên Linux host — kiểm tra CPU hỗ trợ virtualization
grep -E 'vmx|svm' /proc/cpuinfo | head -5
# vmx = Intel VT-x, svm = AMD-V
# Nếu không ra gì → vào BIOS bật Virtualization Technology
# Trên Windows — kiểm tra trong PowerShell
Get-ComputerInfo -Property HyperVisorPresent,HyperVRequirementVMMonitorModeExtensions

Tải và cài đặt

  1. Truy cập support.broadcom.com, đăng ký tài khoản miễn phí (bắt buộc từ 2024)
  2. Vào Software → VMware Workstation Pro → Download
  3. Chọn version mới nhất (17.x tại thời điểm viết bài)
  4. Chạy file installer với quyền Administrator

Wizard cài đặt có 2 tùy chọn đáng chú ý:

  • Enhanced Keyboard Driver: nên bật nếu dùng bàn phím với layout đặc biệt hoặc cần pass shortcut vào VM
  • VMware Workstation Server: bật nếu muốn share VM qua LAN cho người khác kết nối
# Cài silent trên Linux (headless server)
chmod +x VMware-Workstation-Full-17.x.x-xxxx.x86_64.bundle
sudo ./VMware-Workstation-Full-17.x.x-xxxx.x86_64.bundle --console --required --eulas-agreed

Tạo máy ảo đầu tiên — Ubuntu Server

Mình sẽ dùng Ubuntu Server 22.04 LTS làm ví dụ — đây là OS mình hay dùng nhất cho lab DevOps.

Bước 1: Tạo VM mới

  1. Mở VMware Workstation Pro → File → New Virtual Machine (hoặc Ctrl+N)
  2. Chọn Custom (Advanced) — đừng dùng Typical, bạn sẽ không kiểm soát được cấu hình
  3. Hardware compatibility: giữ mặc định (Workstation 17.x)
  4. Installer disc image: browse đến file ISO Ubuntu đã tải
  5. Guest OS: Linux → Ubuntu 64-bit

Bước 2: Cấu hình tài nguyên

Phần cấu hình resource là nơi người mới hay mắc sai lầm nhất. Với VM dev/test, mình thường đi với:

  • CPU: 2 cores (đủ cho hầu hết lab cơ bản)
  • RAM: 2048MB (2GB) — tăng lên 4GB nếu cần chạy Docker trong VM
  • Disk: 40GB, loại SCSI (nhanh hơn IDE), chọn Store virtual disk as a single file nếu disk host đủ lớn
  • Network: NAT (dễ nhất để có internet ngay), hoặc Bridged nếu cần VM có IP trong cùng subnet với host
# Sau khi cài Ubuntu xong, kiểm tra VM nhận IP chưa
ip addr show
# Hoặc
hostname -I

Bước 3: Snapshot ngay sau khi cài xong

Thói quen mình rèn từ sớm: cài xong OS, update packages, rồi snapshot ngay trước khi làm bất cứ điều gì khác.

# Trên Ubuntu guest — update trước khi snapshot
sudo apt update && sudo apt upgrade -y
sudo apt install -y open-vm-tools  # VMware Tools cho Linux
sudo reboot

Sau đó: VM → Snapshot → Take Snapshot, đặt tên kiểu clean-install-2024-03. Từ đây về sau, mọi thử nghiệm đều có thể revert về trạng thái này trong vòng 30 giây.

Một số cấu hình hay dùng sau khi có VM

Shared Folder — chia sẻ thư mục giữa host và VM

# Trên Linux guest, sau khi enable Shared Folders trong VM Settings
ls /mnt/hgfs/
# Thư mục chia sẻ sẽ xuất hiện ở đây

# Nếu không thấy, mount thủ công
sudo vmhgfs-fuse .host:/ /mnt/hgfs -o allow_other

Linked Clone — tiết kiệm dung lượng khi cần nhiều VM giống nhau

Thay vì copy nguyên VM (40GB × N lần), linked clone chỉ lưu phần thay đổi so với VM gốc. Mình hay dùng khi cần tạo cluster 3 node Kubernetes mà không muốn tốn 120GB disk:

  • Chuột phải vào VM → Manage → Clone
  • Chọn Create a linked clone
  • Mỗi linked clone chỉ tốn thêm vài GB so với base VM

vmrun — điều khiển VM từ command line

# Windows — vmrun nằm trong thư mục cài VMware
"C:\Program Files (x86)\VMware\VMware Workstation\vmrun.exe" -T ws list

# Khởi động VM
vmrun -T ws start "C:\VMs\ubuntu-server\ubuntu-server.vmx" nogui

# Tắt VM
vmrun -T ws stop "C:\VMs\ubuntu-server\ubuntu-server.vmx" soft

# Chạy lệnh trong guest (cần VMware Tools)
vmrun -T ws -gu username -gp password runProgramInGuest \
  "C:\VMs\ubuntu-server\ubuntu-server.vmx" /bin/bash -c "uptime"

vmrun đặc biệt phát huy khi cần tự động hóa start/stop VM trong pipeline CI/CD nội bộ — chạy headless hoàn toàn, không cần mở GUI.

Kết

VMware Workstation Pro miễn phí cho cá nhân là nước đi thực dụng của Broadcom — dù policy enterprise licensing của họ vẫn gây tranh cãi. Với cá nhân học IT hay team nhỏ test nội bộ, không cần bàn nhiều: GUI trực quan, tài liệu phong phú, chạy ổn trên cả Windows lẫn Linux host.

Bước tiếp theo sau khi có VM đầu tiên: thử cài Docker bên trong, hoặc setup một cluster 3 node bằng linked clone để thực hành Kubernetes. Những thứ đó mình sẽ viết trong các bài tiếp theo.

Share: