Quick start (thông mạng trong 5 phút)
2 giờ sáng, chuông PagerDuty réo liên hồi. Toàn bộ backend ở DC Hà Nội mất kết nối sang cụm PostgreSQL replica tại Đà Nẵng. Nguyên nhân quen thuộc: tiến trình OpenVPN cũ ngốn sạch 100% CPU trên gateway. Khi cần nối thông gấp 2 mạng LAN nội bộ mà không muốn vật lộn với mớ config IPsec StrongSwan phức tạp, WireGuard là lựa chọn gọn nhất.
Thông số hạ tầng giả định cho bài lab:
- Site A (Hà Nội): Public IP
103.20.10.1, Subnet LAN192.168.10.0/24, IP WireGuard10.10.0.1/24, card mạng nội bộeth0 - Site B (Đà Nẵng): Public IP
118.69.20.2, Subnet LAN192.168.20.0/24, IP WireGuard10.10.0.2/24, card mạng nội bộeth0
Bước 1: Bật IP Forwarding trên cả hai Gateway
echo "net.ipv4.ip_forward = 1" | sudo tee -a /etc/sysctl.d/99-wireguard.conf
sudo sysctl -p /etc/sysctl.d/99-wireguard.conf
Bước 2: Cài đặt WireGuard và sinh keypair
Thực hiện lần lượt trên cả 2 server:
sudo apt update && sudo apt install -y wireguard
umask 077
wg genkey | tee privatekey | wg pubkey > publickey
Giữ an toàn file privatekey. Bạn sẽ dùng nội dung 2 key vừa sinh để điền vào file cấu hình.
Bước 3: Tạo file cấu hình wg0.conf
Cấu hình tại Site A (/etc/wireguard/wg0.conf):
[Interface]
Address = 10.10.0.1/24
ListenPort = 51820
PrivateKey = <SITE_A_PRIVATE_KEY>
PostUp = iptables -A FORWARD -i wg0 -j ACCEPT; iptables -t nat -A POSTROUTING -o eth0 -j MASQUERADE
PostDown = iptables -D FORWARD -i wg0 -j ACCEPT; iptables -t nat -D POSTROUTING -o eth0 -j MASQUERADE
[Peer]
PublicKey = <SITE_B_PUBLIC_KEY>
Endpoint = 118.69.20.2:51820
AllowedIPs = 10.10.0.2/32, 192.168.20.0/24
PersistentKeepalive = 25
Cấu hình tại Site B (/etc/wireguard/wg0.conf):
[Interface]
Address = 10.10.0.2/24
ListenPort = 51820
PrivateKey = <SITE_B_PRIVATE_KEY>
PostUp = iptables -A FORWARD -i wg0 -j ACCEPT; iptables -t nat -A POSTROUTING -o eth0 -j MASQUERADE
PostDown = iptables -D FORWARD -i wg0 -j ACCEPT; iptables -t nat -D POSTROUTING -o eth0 -j MASQUERADE
[Peer]
PublicKey = <SITE_A_PUBLIC_KEY>
Endpoint = 103.20.10.1:51820
AllowedIPs = 10.10.0.1/32, 192.168.10.0/24
PersistentKeepalive = 25
Bước 4: Kích hoạt tunnel
sudo systemctl enable --now wg-quick@wg0
sudo wg show
Kiểm tra output. Khi thấy dòng latest handshake: 4 seconds ago và dung lượng transfer nhảy đều, tunnel đã thông.
Hiểu đúng cơ chế hoạt động của WireGuard
OpenVPN chạy ở Userspace, buộc gói tin phải liên tục context-switch giữa kernel và userland. WireGuard thì khác: toàn bộ module nằm ngay trong Linux Kernel. Nhờ vậy, throughput thường tăng từ 3 đến 4 lần, đồng thời độ trễ giảm rõ rệt.
Bản chất của Cryptokey Routing và AllowedIPs
Mỗi Public Key trong WireGuard đại diện cho một danh sách IP hợp lệ. Trường AllowedIPs xử lý 2 tác vụ tách biệt:
- Lọc traffic vào (Inbound ACL): Server nhận gói tin, giải mã bằng key của peer rồi đối chiếu IP nguồn. Nếu IP nguồn không nằm trong
AllowedIPsgán cho key đó, kernel drop gói tin ngay. Không sinh log thừa, không trả lời ICMP. - Định tuyến traffic ra (Outbound Routing): Khi khởi động, lệnh
wg-quicktự inject route vào kernel routing table. Ví dụ trên Site A, khai báoAllowedIPs = 10.10.0.2/32, 192.168.20.0/24sẽ điều hướng toàn bộ traffic đến dải LAN Đà Nẵng sang interfacewg0.
Vai trò của IP Forwarding và NAT Masquerade
Một lỗi phổ biến là client ở LAN A ping thông IP WireGuard của Gateway B, nhưng không tài nào gọi được máy chủ 192.168.20.50. Vấn đề nằm ở chuyển tiếp gói tin:
net.ipv4.ip_forward = 1: Bật cờ cho phép kernel route gói tin qua lại giữa card mạng vật lýeth0và card ảowg0.iptables -A FORWARD -i wg0 -j ACCEPT: Mở firewall cho traffic đi qua chain FORWARD.MASQUERADE: Đổi IP nguồn của client Site A thành IP LAN của Gateway B. Nhờ đó, các máy trạm ở Site B biết đường gửi packet trả lời về Gateway B mà không cần cấu hình thêm route.
Nâng cao: Định tuyến thuần không NAT (Pure Routing)
Dùng NAT Masquerade tiện nhưng có nhược điểm lớn: server ở Site B chỉ thấy IP của Gateway A. Mọi log truy cập, rule SSH whitelist hay hệ thống SIEM đều mất dấu IP gốc của client. Muốn giữ nguyên source IP, bạn phải bỏ NAT.
Bỏ NAT, chuyển sang Pure Routing
Xóa toàn bộ rule iptables -t nat trong file wg0.conf. Thay vào đó, bạn chỉ cho phép traffic forward 2 chiều giữa wg0 và eth0:
PostUp = iptables -A FORWARD -i wg0 -o eth0 -j ACCEPT; iptables -A FORWARD -i eth0 -o wg0 -j ACCEPT
PostDown = iptables -D FORWARD -i wg0 -o eth0 -j ACCEPT; iptables -D FORWARD -i eth0 -o wg0 -j ACCEPT
Thiết lập này yêu cầu Core Switch hoặc Router ở mỗi site phải biết đường trả traffic:
- Trên Switch/Router Site A: Add static route
192.168.20.0/24 via 192.168.10.254(với.254là IP LAN của Gateway A). - Trên Switch/Router Site B: Add static route
192.168.10.0/24 via 192.168.20.254.
Xử lý văn phòng dùng IP động hoặc mạng dính CGNAT
Trường hợp Site B dùng gói cước internet gia đình (IP WAN thay đổi liên tục hoặc nằm sau CGNAT):
- Phía Site A: Xóa hẳn dòng
Endpointtrong block[Peer]của Site B. Site A chuyển sang chế độ chờ kết nối chủ động từ xa. - Phía Site B: Giữ nguyên
Endpoint = 103.20.10.1:51820kèm theoPersistentKeepalive = 25. Cứ mỗi 25 giây, Site B bắn một gói UDP rỗng ra ngoài. Gói tin này giúp duy trì NAT session state trên modem nhà mạng, đảm bảo kết nối hai chiều không bị ngắt quãng.
Kinh nghiệm troubleshoot thực tế
1. Bệnh packet loss chập chờn do lệch MTU
Đây là ca lỗi gây đau đầu nhất. Ping gói nhỏ 64 bytes chạy mượt, RTT ổn định dưới 20ms. Nhưng chỉ cần kéo file backup 5GB qua SCP hoặc sync MySQL dump là phiên truyền tải bị đơ cứng, SSH tự rớt kết nối.
Thủ phạm nằm ở MTU Path Mismatch. Đường PPPoE của nhà mạng tại Việt Nam thường giới hạn MTU ở mức 1492 (thậm chí 1460 nếu qua đường truyền FTTx có bọc VLAN tag). WireGuard mặc định đặt MTU là 1420. Phần header mã hóa của WireGuard chiếm tới 60–80 bytes. Khi ứng dụng đẩy gói TCP đầy tải 1500 bytes có cờ DF (Don’t Fragment), gói tin vượt ngưỡng và bị router trên đường truyền âm thầm drop, dẫn tới PMTU Blackhole.
Cách xử lý triệt để: hạ MTU trong [Interface] trên cả hai Gateway xuống 1360:
[Interface]
MTU = 1360
Nếu không muốn hạ MTU thủ công cho từng interface, bạn kẹp rule MSS Clamping vào iptables:
iptables -t mangle -A FORWARD -p tcp --tcp-flags SYN,RST SYN -o wg0 -j TCPMSS --clamp-mss-to-pmtu
2. Checklist kiểm tra nhanh khi tunnel mất tín hiệu
Khi hai văn phòng đột ngột mất thông mạng, hãy kiểm tra theo trình tự 3 bước sau:
# 1. Kiểm tra thời gian handshake gần nhất
sudo wg show wg0
# 2. Xác minh kernel có route đúng subnet đích vào wg0 hay không
ip route get 192.168.20.15
# 3. Bắt packet UDP để xác định ISP có drop port 51820
sudo tcpdump -ni any port 51820 -vv
Nếu thấy gói tin gửi đi liên tục từ port 51820 nhưng không có phản hồi về, hãy đổi sang port ngẫu nhiên khác như ListenPort = 44332. Một số nhà mạng có thói quen can thiệp hoặc bóp băng thông các port VPN mặc định.
