2 giờ sáng. Chuông điện thoại réo inh ỏi. Cụm Nginx trên con server Rocky Linux 9 vừa bàn giao chiều nay bỗng lăn ra báo lỗi 403 Forbidden.
Kiểm tra nhanh: web root đã chmod 755, ownership chuẩn chỉ nginx:nginx. Thậm chí dùng user thường đọc thử file index.html vẫn mượt mà. Thế nhưng truy cập qua HTTP là bị chặn đứng.
Nhiều anh em lúc ngái ngủ thường gõ vội setenforce 0 cho xong chuyện để đi ngủ tiếp. Tuần trước audit hơn 10 con server production, mình giật mình thấy quá nửa đã bị gán SELINUX=disabled trong file config từ đời nào. Tắt hẳn SELinux chỉ vì lỗi permission chẳng khác nào vứt luôn cửa chống trộm vì kẹt chìa khóa.
1. Quick start: Cứu hỏa sự cố trong 5 phút
Hệ thống gặp lỗi nghi do SELinux giữa đêm? Đừng tắt vội. Hãy bám sát 3 bước xử lý nhanh dưới đây:
Bước 1: Bắt mạch trạng thái hệ thống
# Kiểm tra trạng thái chi tiết
sestatus
# Hoặc xem nhanh mode hiện tại
getenforce
Nếu terminal trả về Enforcing, SELinux đang trực tiếp chặn các hành vi trái policy. Permissive chỉ ghi log cảnh báo chứ không chặn. Còn nếu là Disabled, hệ thống đã tắt hoàn toàn lớp bảo vệ này.
Bước 2: Chuyển tạm sang Permissive để khoanh vùng
Thay vì tắt hẳn, hãy đưa SELinux về chế độ Permissive. Web chạy lại ngay lập tức? 100% SELinux là thủ phạm.
# Đổi chế độ trong RAM, không cần reboot
sudo setenforce 0
# Xác nhận lại
getenforce
# Output: Permissive
Bước 3: Lần vết log AVC vừa phát sinh
# Tìm log bị chặn gần nhất
sudo ausearch -m avc -ts recent
# Xem file log thô nếu hệ thống chưa cài auditd
sudo tail -n 20 /var/log/audit/audit.log | grep AVC
2. Bản chất: Hiểu đúng cơ chế bảo vệ của SELinux
Khác với cơ chế DAC truyền thống dựa vào quyền rwx và user/group, SELinux vận hành theo mô hình MAC (Mandatory Access Control). Nghĩa là dù tiến trình chạy dưới quyền root, nó vẫn bị trói chân nếu policy không cho phép.
2.1. Cấu trúc Security Context
Mỗi file, thư mục, tiến trình và port mạng đều được dán một nhãn bảo mật gọi là Security Context. Cấu trúc gồm 4 trường: user:role:type:level.
Thêm cờ -Z vào lệnh ls để xem nhãn:
ls -lZ /var/www/html/
Output thực tế:
-rw-r--r--. 1 nginx nginx system_u:object_r:httpd_sys_content_t:s0 index.html
95% công việc hàng ngày của bạn chỉ xoay quanh trường Type (ở đây là httpd_sys_content_t). Tiến trình web chỉ được đọc ghi các file có type tương thích theo quy định của policy.
2.2. Trị dứt điểm lệch Context bằng semanage và restorecon
Quay lại ca trực 2 giờ sáng. Source code được clone về /home/deploy/myweb/ rồi rsync thẳng sang /var/www/html/ bằng cờ -a. Kết quả: file vẫn mang nhãn user_home_t của thư mục cá nhân. Nginx đương nhiên bị cấm đụng vào.
Để đổi nhãn tạm thời khi test nhanh:
# Đổi nhãn thủ công (sẽ mất sạch nếu relabel lại đĩa)
sudo chcon -t httpd_sys_content_t /var/www/html/index.html
Muốn chuẩn production, bạn phải nạp context vào database chính sách bằng semanage, sau đó chạy restorecon:
# Cài bộ công cụ quản trị nếu máy báo command not found
sudo dnf install policycoreutils-python-utils -y
# Đăng ký rule vĩnh viễn cho toàn bộ thư mục web
sudo semanage fcontext -a -t httpd_sys_content_t "/var/www/html(/.*)?"
# Ghi đè nhãn chuẩn xuống đĩa
sudo restorecon -Rv /var/www/html
3. Nâng cao: Booleans và vá Policy bằng audit2allow
3.1. Quản lý SELinux Booleans
SELinux tích hợp sẵn hàng trăm công tắc logic (Booleans). Bạn chỉ việc bật tắt mà không cần nhọc công viết rule mới. Điển hình nhất là ca Nginx/PHP-FPM không gọi được MySQL ở host khác hoặc bị chặn kết nối ra Internet.
# Lọc các booleans liên quan đến web server
getsebool -a | grep httpd
# Cho phép web server kết nối ra ngoài (gọi API thứ ba qua cURL)
sudo setsebool -P httpd_can_network_connect on
# Cho phép web kết nối database remote (MySQL cổng 3306, PostgreSQL 5432)
sudo setsebool -P httpd_can_network_connect_db on
Nhớ luôn kèm cờ -P (Persistent). Thiếu nó, toàn bộ cấu hình sẽ biến mất ngay khi reboot server.
3.2. Đổi port dịch vụ phi tiêu chuẩn
Bạn đổi port SSH sang 2222 để né bot scan tự động? Dịch vụ sshd sẽ lăn ra crash khi restart. Lý do: SELinux mặc định chỉ cho SSH bind vào port 22.
# Kiểm tra danh sách port cho phép của SSH
sudo semanage port -l | grep ssh
# Khai báo thêm port 2222 giao thức TCP
sudo semanage port -a -t ssh_port_t -p tcp 2222
# Kiểm tra lại trước khi restart sshd
sudo systemctl restart sshd
3.3. Tạo module riêng bằng audit2allow
Khi chạy app tự phát triển hoặc các agent giám sát đặc thù như Prometheus node-exporter, SELinux có thể chặn những hành vi đặc biệt. Lúc này, audit2allow sẽ tự động đọc log vi phạm và tạo ra module chính sách tương ứng.
Quy trình thực chiến 5 bước:
# Bước 1: Tạm chuyển sang Permissive để gom trọn vẹn log
sudo setenforce 0
# Bước 2: Trigger lại toàn bộ luồng chức năng bị lỗi trên app
curl -X POST https://api.myweb.local/upload
# Bước 3: Đọc giải thích nguyên nhân bằng audit2why
sudo ausearch -m avc -ts recent | audit2why
# Bước 4: Tạo module policy mang tên myapp_custom
sudo ausearch -m avc -ts recent | audit2allow -M myapp_custom
# Bước 5: Nạp module vào kernel và bật lại Enforcing
sudo semodule -i myapp_custom.pp
sudo setenforce 1
4. Kinh nghiệm xương máu trên Production
- Tuyệt đối không sửa
SELINUX=disabledtrong/etc/selinux/config: Lúc bật lạiEnforcing, server sẽ buộc phải chạy relabel toàn bộ ổ đĩa lúc khởi động (touch /.autorelabel). Với ổ cứng chứa hơn 500GB dữ liệu hoặc hàng triệu file nhỏ, server có thể kẹt cứng ở màn hình boot từ 30 đến 60 phút. - Luôn chạy
audit2whytrướcaudit2allow: Rất nhiều lỗi chỉ cần bật một Boolean có sẵn là xong. Đừng vội tạo file.ppbừa bãi làm rác cơ sở dữ liệu policy của kernel. - Ghim lệnh vào CI/CD: Thêm ngay lệnh
restorecon -Rv /var/www/htmlvào step cuối của deployment script (GitLab CI, GitHub Actions hoặc Jenkins) để dập tắt dứt điểm lỗi lệch nhãn sau khi rsync code. - Kiểm soát module cài thêm: Định kỳ rà soát các module tùy chỉnh bằng lệnh
semodule -l. Module nào thừa hoặc app cũ đã xóa thì dọn dẹp ngay bằngsemodule -r <tên_module>.
