Bối cảnh thực tế: Khi grep log thủ công trở thành bất khả thi
Nửa năm trước, cụm server nội bộ của team mình chạm mốc hơn 30 microservices. Mỗi ngày, log từ Nginx, Docker container và SSH xả về hàng chục GB dữ liệu thô. Đỉnh điểm là một đêm cuối tuần, dải IP từ Đông Âu quét cổng và brute-force SSH liên tục suốt 4 tiếng. Sáng hôm sau mở /var/log/auth.log, file đã phình lên hơn 250MB với gần 90.000 lượt xác thực thất bại. Rà soát thủ công khi sự cố đã qua từ lâu rõ ràng là tự sát.
Team cần một hệ thống SIEM/XDR mã nguồn mở có thể phản ứng ngay lập tức: tự động gom log, phát hiện mẫu hành vi khả nghi và tự động khóa IP tấn công theo thời gian thực.
Mình chọn Fedora Server 40 làm host cho cụm giám sát. Fedora có kernel mới, SELinux tích hợp chặt chẽ và package luôn bắt kịp upstream từ hệ sinh thái Red Hat. Sau 6 tháng đưa vào production, Wazuh xử lý trơn tru ba nhiệm vụ then chốt: gom log tập trung, kiểm tra toàn vẹn file (FIM) và rà quét CVE. Đáng giá nhất là Active Response. IP lạ dò sai pass quá ngưỡng quy định sẽ bị chặn đứng sau chưa đầy 3 giây.
Cài đặt cụm Wazuh All-in-One trên Fedora Server
Với quy mô hạ tầng dưới 50 agent, mô hình All-in-One là phương án kinh tế nhất. Cả ba thành phần cốt lõi đều nằm trên một node:
- Wazuh Indexer: Engine tìm kiếm và phân tích dữ liệu log (dựa trên OpenSearch).
- Wazuh Server: Gồm Manager phân tích rule và Filebeat điều phối cảnh báo.
- Wazuh Dashboard: Giao diện web trực quan hóa sự kiện an ninh.
Cấu hình khuyến nghị: 4 vCPU, 8GB RAM và 60GB SSD NVMe. Wazuh Indexer khá ngốn RAM. Nếu bạn cấp dưới 6GB, service rất dễ sập do lỗi Out-Of-Memory (OOM).
1. Chuẩn bị hệ thống và tối ưu bộ nhớ ảo
OpenSearch đòi hỏi hệ thống tắt swap và nâng giới hạn map vùng nhớ ảo để tránh suy giảm hiệu năng:
# Cập nhật repository và package
sudo dnf update -y
# Tắt swap ngay lập tức và vô hiệu hóa trong fstab
sudo swapoff -a
sudo sed -i '/swap/d' /etc/fstab
# Tăng giới hạn bộ nhớ ảo cho OpenSearch
sudo sysctl -w vm.max_map_count=262144
echo "vm.max_map_count=262144" | sudo tee -a /etc/sysctl.d/wazuh.conf
sudo sysctl -p /etc/sysctl.d/wazuh.conf
# Cài các tiện ích phục vụ cài đặt
sudo dnf install -y curl tar gpg coreutils
2. Chạy kịch bản cài đặt tự động
Thay vì tự tạo chứng chỉ SSL thủ công rất dễ sai SAN (Subject Alternative Name), cách an toàn nhất là dùng script unattended chính thức từ Wazuh:
# Tải kịch bản cài đặt phiên bản 4.9
curl -sO https://packages.wazuh.com/4.9/wazuh-install.sh
chmod +x wazuh-install.sh
# Cài đặt trọn gói cụm All-in-One
sudo ./wazuh-install.sh -a
Thời gian triển khai mất tầm 6 đến 10 phút. Kết thúc quá trình, màn hình terminal sẽ hiển thị mật khẩu ngẫu nhiên của tài khoản admin. Hãy lưu chuỗi này vào password manager ngay. Script cũng sinh ra file wazuh-install-files.tar chứa toàn bộ root CA và certs nội bộ. Bạn nên tải file này về máy cá nhân và xóa bản sao trên server.
3. Cấu hình Firewalld trên Fedora
Fedora mặc định khóa hầu hết các inbound port. Ta cần mở đúng 4 cổng dịch vụ để agent và admin kết nối bình thường:
# 443: Web UI Dashboard
sudo firewall-cmd --permanent --add-port=443/tcp
# 1514: Nhận log từ các Agent đẩy về (TCP/UDP)
sudo firewall-cmd --permanent --add-port=1514/tcp
# 1515: Đăng ký xác thực Agent mới (Auth Service)
sudo firewall-cmd --permanent --add-port=1515/tcp
# 55000: Wazuh Manager RESTful API
sudo firewall-cmd --permanent --add-port=55000/tcp
# Nạp lại cấu hình firewall
sudo firewall-cmd --reload
Kết nối Agent và thiết lập Active Response tự động chặn IP
Server đã sẵn sàng. Bước tiếp theo là đưa các node mục tiêu vào mạng lưới bảo vệ và cấu hình cơ chế tự vệ.
1. Cài đặt Wazuh Agent lên máy chủ Linux đích
SSH vào một máy chủ ứng dụng bất kỳ (ví dụ Rocky Linux hoặc Fedora) rồi thêm repo của Wazuh:
# Import GPG key và thêm repo
sudo rpm --import https://packages.wazuh.com/key/GPG-KEY-WAZUH
cat << EOF | sudo tee /etc/yum.repos.d/wazuh.repo
[wazuh]
name=Wazuh repository
baseurl=https://packages.wazuh.com/4.x/yum/
gpgcheck=1
gpgkey=https://packages.wazuh.com/key/GPG-KEY-WAZUH
enabled=1
EOF
sudo dnf install -y wazuh-agent
Trỏ Agent về máy chủ quản lý bằng cách thay thế địa chỉ IP trong file cấu hình:
# Điền IP private hoặc public của Wazuh Server
sudo sed -i 's/<address>127.0.0.1<\/address>/<address>192.168.1.100<\/address>/' /var/ossec/etc/ossec.conf
# Kích hoạt và cho agent khởi động cùng OS
sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable --now wazuh-agent
Chỉ sau khoảng 10 giây, gõ sudo systemctl status wazuh-agent bạn sẽ thấy trạng thái active (running).
2. Cấu hình tự động block SSH Brute-force
Mặc định Wazuh chỉ ghi nhận và phát cảnh báo lên dashboard mà không can thiệp vào máy nạn nhân. Để kích hoạt tính năng tự phòng thủ, mở file cấu hình trên Wazuh Manager (máy Fedora Server):
sudo nano /var/ossec/etc/ossec.conf
Thêm đoạn XML sau vào bên trong thẻ <ossec_config>:
<!-- Tự động chặn IP brute-force bằng firewall cục bộ -->
<active-response>
<disabled>no</disabled>
<command>firewall-drop</command>
<location>local</location>
<rules_id>5710, 5712, 5716</rules_id>
<timeout>1800</timeout>
</active-response>
Ý nghĩa kỹ thuật của block trên:
command firewall-drop: Gọi script can thiệp vàoiptableshoặcfirewalldtrên host.rules_id 5710, 5712, 5716: Kích hoạt khi có sự kiện gõ sai tài khoản không tồn tại, brute-force liên tiếp hoặc sai password nhiều lần.timeout 1800: Khóa IP vi phạm trong 30 phút. Hết thời gian này, hệ thống tự gỡ rule để phòng trường hợp đồng nghiệp trong team gõ nhầm pass.
Khởi động lại Manager để ăn cấu hình mới:
sudo systemctl restart wazuh-manager
Kiểm thử thực chiến và kinh nghiệm vận hành
Để chắc chắn hệ thống hoạt động đúng thiết kế, đừng chỉ nhìn dashboard mà hãy trực tiếp ‘tự tấn công’ chính mình.
1. Giả lập brute-force kiểm tra phản ứng
Bật hotspot từ điện thoại 4G để lấy một IP lạ ngoài văn phòng. Dùng máy cá nhân cố tình SSH sai mật khẩu liên tục vào server đã gắn Agent:
# Chạy 6 lần với user sai hoặc pass sai
for i in {1..6}; do ssh fakeadmin@<IP_AGENT> -o ConnectTimeout=3; done
Đến lần thứ năm, terminal sẽ treo cứng với lỗi Connection timed out. Quay lại máy Agent kiểm tra file thực thi phản ứng:
sudo tail -n 5 /var/ossec/logs/active-responses.log
Nếu thấy xuất hiện dòng: firewall-drop.sh add - <IP_CỦA_BẠN> 5712 nghĩa là script đã ép iptables drop gói tin thành công. Trên Dashboard, tab Security events cũng sẽ bắn lên một alert đỏ rực Level 10.
2. Ba lưu ý sống còn sau nửa năm vận hành
- Quản lý vòng đời dữ liệu (Index Lifecycle): Với khoảng 15 node đẩy log liên tục, indexer ngốn tầm 20GB đến 40GB mỗi tháng. Đừng để mặc định vì ổ cứng sẽ đầy sau vài tháng. Vào Indexer Management > Index Policies, tạo chính sách xóa log cũ sau 45 ngày và chuyển log sang trạng thái read-only sau 14 ngày.
- Độ trễ của Vulnerability Detection: Wazuh kéo CVE feed từ NVD định kỳ 12-24 tiếng một lần. Khi một package trên Fedora dính lỗ hổng Zero-day, dashboard có thể chưa báo ngay trong vài giờ đầu. Bạn vẫn cần bật auto-update các bản vá an ninh qua
dnf-automatic. - Giới hạn thư mục quét FIM (syscheck): Giám sát tính toàn vẹn file rất ngốn I/O đĩa. Chỉ nên bật realtime cho các thư mục nhạy cảm như
/etc,/bin,/usr/bin. Tuyệt đối loại trừ thư mục log (/var/log) hay thư mục cache ứng dụng, nếu không CPU server lúc nào cũng sẽ chạm trần 100%.
Triển khai Wazuh trên Fedora Server vừa tận dụng được sức mạnh phần cứng mới, vừa tiết kiệm chi phí license thương mại đắt đỏ. Quan trọng hơn, bạn kiểm soát 100% dữ liệu an ninh mà không phải chuyển giao log nội bộ cho bên thứ ba.

