Posted inDevelopment

Trải nghiệm Zed Editor trên Linux: Tại sao mình bỏ VS Code để sang dùng Editor viết bằng Rust?

Development tutorial - IT technology blog
Development tutorial - IT technology blog

Tại sao mình quyết định chia tay VS Code để đến với Zed?

Sau hơn nửa năm gắn bó với Zed trên Ubuntu, mình đã gỡ hoàn toàn VS Code khỏi workflow. Bạn đã bao giờ thấy VS Code ngốn tới 2GB RAM chỉ để mở một dự án React chưa? Nếu câu trả lời là có, Zed chính là cứu cánh. Cảm giác gõ phím trên Zed rất khác biệt; nó mượt mà và không hề có độ trễ (input latency), điều mà các editor nền web khó lòng làm được.

Khác với VS Code hay Atom chạy trên Electron, Zed được xây dựng hoàn toàn bằng Rust. Nó tận dụng tối đa GPU để render giao diện thông qua framework GPUI. Kết quả là editor mở lên tức thì trong chưa đầy 0.5 giây. Khi mình refactor một codebase hơn 50.000 dòng, Zed vẫn phản hồi ngay lập tức. Tốc độ này giúp mạch tư duy của mình liên tục, không bị ngắt quãng bởi những cú lag khó chịu khi tìm kiếm file.

Zed nằm ở đâu giữa VS Code và Neovim?

Để anh em dễ hình dung, hãy nhìn vào vị trí của Zed trong hệ sinh thái công cụ lập trình hiện nay:

  • VS Code: Tiện lợi, nhiều plugin nhưng cực kỳ nặng nề và chậm chạp do gánh nặng Electron.
  • Neovim: Siêu nhẹ, tốc độ ánh sáng nhưng cực khó học. Bạn có thể mất cả tuần chỉ để cấu hình LSP hoạt động ổn định.
  • Zed Editor: Tốc độ tiệm cận Neovim nhưng lại có giao diện GUI hiện đại, dễ dùng như VS Code. Đây là điểm giao thoa lý tưởng cho những ai thích tốc độ nhưng ngại gõ lệnh cấu hình phức tạp.

Đánh giá thực tế sau nửa năm “thực chiến”

Điểm cộng đáng tiền

  • Hiệu năng phần cứng: Nhờ render qua Vulkan trên Linux, việc cuộn qua hàng nghìn dòng code mượt như nhung. Ngay cả khi mở nhiều tab, mức chiếm dụng RAM thường chỉ loanh quanh 300-500MB.
  • Cộng tác thời gian thực: Tính năng Zed Channels cho phép nhiều người cùng code trên một file. Trải nghiệm này ổn định hơn hẳn so với Live Share của VS Code, gần như không thấy độ trễ khi đồng nghiệp gõ phím.
  • LSP tích hợp sẵn: Các tính năng như Go-to-definition hay Auto-complete hoạt động cực nhạy ngay khi mở dự án.

Những điểm còn hạn chế

  • Kho extension: Số lượng plugin hiện tại vẫn chưa thể so được với kho tàng khổng lồ của VS Code. Dù vậy, các ngôn ngữ hot như Python, Rust, Go hay TypeScript đều đã có hỗ trợ chính thức.
  • Cấu hình bằng JSON: Zed chưa có menu cài đặt dạng đồ họa. Mọi tùy chỉnh đều phải thực hiện qua file config, có thể sẽ hơi lạ lẫm với những bạn mới chuyển từ Windows sang.

Hướng dẫn cài đặt Zed trên Linux nhanh nhất

Hiện tại, Zed đã hỗ trợ chính thức cho các bản phân phối Linux. Mình khuyến khích anh em dùng script cài đặt chính thức để luôn nhận được bản update mới nhất hàng tuần.

Cách 1: Cài đặt qua Script chính thức (Khuyên dùng)

Chỉ cần mở terminal và dán dòng lệnh này:

curl -f https://zed.dev/install.sh | sh

Script sẽ tự động nhận diện kiến trúc CPU (x86_64 hoặc ARM) và tải bản build tối ưu nhất cho máy của bạn.

Cách 2: Sử dụng Flatpak

Với những ai thích quản lý ứng dụng qua Flatpak để giữ hệ thống sạch sẽ, hãy chạy lệnh:

flatpak install flathub dev.zed.Zed

Cấu hình Zed để làm việc hiệu quả hơn

Nhấn phím tắt Ctrl + , để mở file cấu hình. Dưới đây là file settings.json mình đã tinh chỉnh để tối ưu cho việc lập trình hàng ngày:

{
  "theme": "One Dark",
  "buffer_font_family": "JetBrains Mono",
  "buffer_font_size": 14,
  "ui_font_size": 16,
  "autosave": "on_focus_change",
  "vim_mode": false,
  "terminal": {
    "font_family": "Fira Code",
    "copy_on_selection": true
  }
}

Thiết lập LSP và Formatter cho dự án

Zed rất thông minh trong việc quản lý ngôn ngữ. Khi bạn mở một file Python lần đầu, nó sẽ tự động hỏi để cài đặt pyright. Để code luôn sạch đẹp, bạn nên bật tính năng tự động format khi lưu file:

{
  "languages": {
    "Python": {
      "format_on_save": "on",
      "formatter": {
        "external": {
          "command": "black",
          "arguments": ["-"]
        }
      }
    },
    "Rust": {
      "format_on_save": "on"
    }
  }
}

Mẹo nhỏ về phím tắt cho người mới

Nếu bạn đã quen tay với VS Code, tin vui là Zed giữ lại hầu hết các phím tắt kinh điển. Ctrl + p dùng để tìm file nhanh, Ctrl + Shift + p để gọi Command Palette. Tuy nhiên, mình khuyên bạn nên thử khám phá bộ phím tắt mặc định của Zed vì chúng được thiết kế rất tối giản và khoa học cho workflow tốc độ cao.

Lời kết

Zed Editor không chỉ là một trình soạn thảo mã nguồn mới, nó là minh chứng cho việc phần mềm có thể nhanh đến mức nào khi được tối ưu đúng cách. Nếu bạn đang dùng một chiếc laptop Linux cấu hình khiêm tốn, hoặc đơn giản là muốn tìm lại cảm giác gõ code không độ trễ, hãy thử Zed ngay. Dù vẫn đang phát triển thần tốc với các bản release hàng tuần, Zed thực sự đã đủ chín muồi để trở thành công cụ làm việc chính thức cho anh em developer.

Share:
Tags: