Bắt lỗi Dockerfile và quét lỗ hổng container bằng Trivy: Đưa DevSecOps vào CI/CD

Docker tutorial - IT technology blog
Docker tutorial - IT technology blog

Nỗi lo container mang mã độc lên môi trường live

Lúc mới làm quen với Docker, hầu như ai cũng chỉ mong build xong image và app chạy mượt. Kịch bản rất quen: viết vài dòng Dockerfile, kéo đại base image trên Docker Hub, quăng code vào rồi gõ docker build. Thấy container ở máy local chạy ngon ơ, nhiều bạn thở phào rồi đẩy thẳng lên Git.

Nhưng môi trường thật không đơn giản như vậy. Nhiều base image public chứa sẵn cả đống lỗ hổng bảo mật đã công bố (CVE). Thêm vào đó, thói quen tiện tay để container chạy quyền root hay phơi cổng dịch vụ bừa bãi chẳng khác nào mời hacker vào nhà. Khi có lỗ hổng thực thi mã từ xa, kẻ tấn công dễ dàng thoát khỏi container (container breakout) để chiếm quyền kiểm soát server host.

Trước đây, các team thường đợi deploy xong xuôi mới nhờ đội bảo mật pentest. Gặp lỗi nghiêm trọng, việc sửa lúc này vừa tốn công vừa dễ làm sập dịch vụ. DevSecOps đổi hướng tiếp cận bằng tư duy Shift-Left: quét và chặn lỗi ngay khi bạn gõ code, build image ở máy cá nhân hoặc lúc chạy pipeline CI/CD.

Trivy hoạt động như thế nào trong quy trình DevSecOps?

Trivy là scanner mã nguồn mở do Aqua Security phát triển. Công cụ này phổ biến nhờ tốc độ quét cực nhanh (thường chỉ mất 5–10 giây cho một image tầm trung) và cài đặt cực kỳ gọn nhẹ, không cần dựng server phụ trợ.

Trivy quét được những gì?

  • Vulnerability Scanning (CVE): Rà soát gói hệ điều hành (Alpine, Debian, Ubuntu…) lẫn thư viện ứng dụng (npm, pip, maven, composer). Nó chỉ rõ phiên bản thư viện nào dính CVE kèm mã định danh cụ thể.
  • Misconfiguration Scanning (IaC/Dockerfile): Soi từng chỉ thị trong Dockerfile hoặc file cấu hình Kubernetes, Terraform. Ví dụ: cảnh báo ngay khi thấy bạn chạy quyền root hoặc cấp quyền quá rộng.
  • Secret Scanning: Lùng sục các API token, private key hay mật khẩu cơ sở dữ liệu vô tình bị hardcode trong source code hoặc lưu vết trên các Docker layer.

Cơ chế cập nhật dữ liệu

Mỗi lần chạy, Trivy tự động đồng bộ cơ sở dữ liệu lỗ hổng mới nhất về máy local. Kho dữ liệu này được Aqua Security tổng hợp liên tục từ NVD, GitHub Advisory và các thông báo bảo mật của từng bản phân phối Linux.

Thực hành: Cài đặt, bắt lỗi Dockerfile và chặn deploy trên GitHub Actions

Dưới đây là các bước thực hành trực tiếp trên Ubuntu hoặc macOS.

Bước 1: Cài đặt Trivy

Với Ubuntu/Debian, bạn chạy cụm lệnh sau để cài qua kho apt chính thức:

sudo apt-get install wget apt-transport-https gnupg lsb-release -y
wget -qO - https://aquasecurity.github.io/trivy-repo/deb/public.key | gpg --dearmor | sudo tee /usr/share/keyrings/trivy.gpg > /dev/null
echo "deb [signed-by=/usr/share/keyrings/trivy.gpg] https://aquasecurity.github.io/trivy-repo/deb $(lsb_release -sc) main" | sudo tee -a /etc/apt/sources.list.d/trivy.list
sudo apt-get update && sudo apt-get install trivy -y

# Kiểm tra cài đặt thành công
trivy --version

Nếu dùng macOS, chỉ cần gõ brew install trivy là xong.

Bước 2: Tạo một Dockerfile có lỗi cấu hình điển hình

Hãy tạo một thư mục test và đặt file Dockerfile sau:

FROM node:14-alpine

WORKDIR /app
COPY package*.json ./
RUN npm install
COPY . .

EXPOSE 3000
CMD ["node", "app.js"]

File này có 2 vấn đề chí mạng. Thứ nhất, Node 14 đã ngưng hỗ trợ (EOL), chứa hàng chục lỗ hổng bảo mật chưa vá. Thứ hai, file không hề khai báo chỉ thị USER. Khi bật lên, container sẽ chạy dưới quyền root.

Bước 3: Quét lỗi cấu hình bằng lệnh trivy config

Bạn không cần tốn thời gian build image trước. Hãy yêu cầu Trivy soi cấu hình file tĩnh ngay lập tức:

trivy config Dockerfile

Chỉ sau 2 giây, Trivy sẽ nhả ra danh sách cảnh báo chi tiết, trong đó có mã:

  • AVD-DS-0002: Specify at least 1 USER command in Dockerfile with non-root user
  • Mức độ nghiêm trọng: HIGH

Để sửa lỗi, ta đổi sang base image được hỗ trợ dài hạn và tạo riêng một user không có quyền root:

FROM node:20-alpine

WORKDIR /app
COPY package*.json ./
RUN npm ci --only=production
COPY . .

# Tạo group và user riêng để chạy app
RUN addgroup -S appgroup && adduser -S appuser -G appgroup
USER appuser

EXPOSE 3000
CMD ["node", "app.js"]

Bước 4: Quét toàn bộ Docker Image sau khi build

Sau khi sửa xong Dockerfile, bạn tiến hành build image và rà quét thư viện:

docker build -t my-node-app:v1 .
trivy image my-node-app:v1

Nếu bảng kết quả quá dài, hãy dùng cờ --severity để lọc các nguy cơ thực sự cấp bách:

trivy image --severity HIGH,CRITICAL my-node-app:v1

Nhiều lỗ hổng hiện chưa có bản vá từ nhà bảo trì. Để tránh nhiễu và tập trung xử lý các mục sửa được ngay, hãy thêm cờ --ignore-unfixed:

trivy image --severity HIGH,CRITICAL --ignore-unfixed my-node-app:v1

Chỉ nhờ bước đổi từ image full-fat sang Alpine và lọc bỏ các package thừa, team mình từng giảm dung lượng image từ 1.2GB xuống còn 140MB, đồng thời xóa sạch 45 lỗi CVE mức HIGH từ hệ điều hành cũ.

Bước 5: Thiết lập cổng gác tự động trên GitHub Actions

Đừng dựa vào trí nhớ của từng thành viên. Hãy để CI pipeline tự động kiểm tra mỗi khi có Pull Request. Tạo file .github/workflows/security-scan.yml:

name: Security Scan with Trivy

on:
  push:
    branches: [ "main" ]
  pull_request:
    branches: [ "main" ]

jobs:
  scan-and-build:
    runs-on: ubuntu-latest
    steps:
      - name: Checkout Code
        uses: actions/checkout@v4

      - name: Kiểm tra cấu hình Dockerfile
        uses: aquasecurity/[email protected]
        with:
          scan-type: 'config'
          scan-ref: '.'
          severity: 'HIGH,CRITICAL'
          exit-code: '1'

      - name: Build Docker Image
        run: |
          docker build -t my-app:${{ github.sha }} .

      - name: Quét lỗ hổng Image
        uses: aquasecurity/[email protected]
        with:
          image-ref: 'my-app:${{ github.sha }}'
          format: 'table'
          exit-code: '1'
          ignore-unfixed: true
          severity: 'CRITICAL'

Điểm mấu chốt ở đây là thiết lập exit-code: '1'. Khi Trivy phát hiện bất kỳ CVE nào đạt ngưỡng CRITICAL có bản vá, bước kiểm tra sẽ trả về mã lỗi. GitHub Actions lập tức ngắt pipeline, chặn merge code cho đến khi lập trình viên cập nhật bản vá an toàn.

Lời kết

Bảo mật không phải chuyện riêng của đội Security lúc sắp release. Người viết code và đóng gói container chính là chốt chặn đầu tiên. Dành thêm vài phút quét Dockerfile bằng Trivy trước khi push code sẽ giúp bạn tránh được những buổi sự cố lúc nửa đêm.

Share: